Orthophoto fotogrammetrie

Bij sommige projecten is het maken van orthophoto’s noodzakelijk om bepaalde modellen beter te kunnen begrijpen en om grip te krijgen op vormen. Orthophoto’s kunnen een belangrijke aanvulling zijn op het meetwerk. Het is ook mogelijk om 3D maatvoeringsmodellen te genereren uit foto’s met behulp van de techniek van fotogrammetrie. Wij gebruiken de orthophoto’s vaak als hulpmiddel om objecten en terreinen goed te kunnen tekenen.

Wat is fotogrammetrie ?

Fotogrammetrie is een methode om de vorm en locatie van objecten en gebieden door metingen in foto’s te bepalen. Men zou ook kunnen zeggen dat het hier gaat om het inwinnen van informatie uit foto’s waarbij de nadruk ligt op de maatvoering. Fotogrammetrie wordt toegepast in meerdere vakgebieden zoals bijvoorbeeld de geodesie, bouwkunde en archeologie. In ons vakgebied (bouwkunde en archeologie) werken we met de methode Close Range Fotogrammetrie. Dit is een goed voorbeeld van een methode om snel en efficiënt 3D informatie te verkrijgen.

Wat is een orthophoto ?

Een orthophoto is een foto die geometrisch gecorrigeerd is. Daardoor hebben alle onderdelen op de orthophoto dezelfde schaal. Een orthophoto is dus een 2D foto op schaal die als onderlegger gebruikt kan worden voor het maken van een tekening van bijvoorbeeld het bovenaanzicht van een terrein of object. Het betreft hier de zogenaamde ‘top-view’ oftewel bovenaanzicht. Een orthophoto is niet per definitie een luchtfoto. Het kan natuurlijk ook een horizontaal genomen foto zijn van een object. In bredere zin betreft het hier orthogonaal genomen foto’s, loodrecht op het object (verticaal of horizontaal).

Orthophoto bovenaanzicht objecten

Een orthophoto van een object is niet echt een luchtfoto te noemen. Het fotomateriaal wordt in ieder geval niet met een vliegtuig gemaakt. De orthophoto kan op basis van één hoge opname (20-30meter) of meerdere lagere foto-opnamen worden gemaakt. De keuze voor de methode is afhankelijk van de situatie en de gewenste kwaliteit. De beste kwaliteit orthophoto wordt verkregen door coördinaten te combineren met foto’s.  Het eerste model is een 3D mesh waarop het fotomateriaal wordt geplakt. De top-view van dit fotorealistische 3D model is de perfecte orthophoto.

Bijverschijnsel orthophoto

Een orthophoto die gemaakt is met meerdere foto’s die genomen zijn vanaf een relatief lage positie, heeft een bijverschijnsel wanneer het betreffende vlak dat men wil opnemen plaatselijk uitstekende delen heeft. Men ziet namelijk de zijkanten van de delen die uitsteken. Dat is logisch want de zijkanten van die uitstekende delen staan ook op de foto’s. De foto’s zijn immers niet recht boven, maar onder een hoek met het betreffende object gemaakt. Het blijft daarom belangrijk om de situatie te kennen om deze goed te kunnen tekenen. Daarbij is het van een grote toegevoegde waarde om ook de pointcloud van het vlak of object paraat te hebben wanneer men het vlak of object gaat tekenen.

De afbeelding hiernaast laat een fragment zien van een orthophoto. Het is een top-view maar toch ziet u de zijkanten van het blok metselwerk. De zijkanten van dit blok stonden namelijk ook op een aantal van de gemaakte foto’s.

Luchtfotogrammetrie

(Bron: Dotkadata)

De geodesie werkt veel met luchtfotogrammetrie. Daarbij wordt gebruik gemaakt van speciale luchtcamera’s, waarmee vanuit een vliegtuig delen van het aardoppervlak op een fotografische film worden vastgelegd. Door metingen in de foto’s kunnen de vorm van het terrein en de ligging en afmetingen van wegen, huizen en andere objecten worden bepaald.

Binnen de geodesie wordt de (lucht)fotogrammetrie o.a. gebruikt voor het meten van terreincoördinaten van punten ter verdichting van geodetische netwerken, het vervaardigen van kaarten, digitale terreinmodellen en fotokaarten. De kaarten, digitale terreinmodellen en digitale beelden worden tegenwoordig vaak gemeenschappelijk opgeslagen en verwerkt met geografische informatiesystemen.